Historia

"To już czterdzieści siedem lat!"

Mówi się przy takiej okazji: Hej, łza się w oku kręci... Jak może być inaczej, skoro wspomnieniami wraca się w przeszłość 47-letnią. Bo 47 lat już minęło od powołania w Pile Państwowej Szkoły Muzycznej I stopnia, a 42 lata od powołania Państwowej Szkoły Muzycznej II stopnia.

W życiu kulturalnym powiatowej Piły lat sześćdziesiątych zaistniało szereg faktów, których naszemu miastu mogłoby pozazdrościć wiele znacznie większych ośrodków. Jednym z nich było podjęcie uwieńczonych sukcesem starań o zaszczepienie na tutejszym gruncie państwowego szkolnictwa muzycznego.

Oficjalną datą narodzin Państwowej Szkoły Muzycznej I stopnia w Pile jest 1 stycznia 1970 roku.

Taka właśnie data figuruje w Zarządzeniu Ministra Kultury i Sztuki, Lucjana Motyki, z dnia 31 grudnia 1969 r. w sprawie powołania tej placówki. I tak się stało. Już bowiem 2 stycznia 1970 roku nowa pilska szkoła, będąca zarazem pierwszą w ówczesnym regionie nadnoteckim państwową placówką kształcenia artystycznego, rozpoczęła normalną pracę uroczystym posiedzeniem swojej Rady Pedagogicznej. Jakiej rangi było to wydarzenie świadczy fakt, iż uczestniczyli w nim przedstawiciele władz wojewódzkich w Poznaniu (o województwie pilskim nikt wtedy jeszcze nawet nie marzył) i władz Piły. Miało to miejsce w budynku Liceum Medycznego, które użyczyło swoich pomieszczeń Państwowej Szkole Muzycznej I stopnia na czas jej „raczkowania” - do chwili zakończenia prac adaptacyjno-remontowych starego budyneczku przy ul. Walki Młodych 39, przeznaczonego na siedzibą nowo utworzonej szkoły. Rozpoczęło w niej naukę 60 uczniów, po 30 w działach dziecięcym i młodzieżowym. Grono pedagogiczne liczyło wtedy 6 osób. Byli to: Bernard Wojciechowski (organizator i dyrektor), Zdzisław Brzyszko, Leon Schubert, Grażyna Brańska, Klara Kaulfussówna i Krystyna Wójcik. Ministerialny akt powołania szkoły i inauguracyjne posiedzenie Rady Pedagogicznej były jednakże wydarzeniami, które... zamknęły najwcześniejszą fazę, pewien etap jej narodzin. Za nieoficjalną datą jej pojawienia się w mieście uznać należy dni 15-16 października 1969 roku, kiedy to ponad 200 osobowa grupa dzieci i młodzieży z Piły i okolicznych miejscowości przystąpiła do komisyjnych egzaminów wstępnych do mającej powstać szkoły. Zabiegał już o to z upoważnienia Wydziału Kultury i Sztuki w Poznaniu mgr Bernard Wojciechowski - absolwent dwóch wydziałów tamtejszej Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej, animator szkolnictwa muzycznego w Wielkopolsce. To, czego dokonywano w okresie pierwszych lat istnienia szkolnictwa muzycznego w Pile, przekroczyło najśmielsze oczekiwania jego inicjatorów. Tak co do rozwoju bazy materialnej, jak i liczby kształconej młodzieży oraz uzyskiwanych przez nią osiągnięć.

W roku szkolnym 1970/1971 nastąpiła przeprowadzka do własnego budynku przy ul. Walki Młodych 39.

Zagospodarowano liczne pomieszczenia o powierzchni 300 m. kw., zwiększono liczbę uczniów do 150, a grona pedagogicznego do 16 osób. Jeden z licznych materiałów prasowych poświęconych Państwowej Szkole Muzycznej I stopnia w Pile w tamtym okresie nosił tytuł „Ciągle iść za marzeniem”. Te marzenia dyrekcji, grona pedagogicznego, uczniów spieniały się w kolejnych latach i materializują się po dzień dzisiejszy, w szkołach obu stopni artystycznych. Wpierw szkoła - wciąż jeszcze Państwowa Szkoła Muzyczna I stopnia - wzbogaciła się o aulę koncertową. Wkrótce w tejże auli, a było to 15 grudnia 1973 r., odbyła się uroczystość nadania placówce imienia jednego z najgenialniejszych muzyków wszechczasów - Fryderyka Chopina. Pół roku później pożegnano pierwszych 26 swoich absolwentów. I oto kolejny dowód postępowania krok w krok za marzeniami: narodziny Państwowej Szkoły Muzycznej II stopnia. To wydarzenie miało miejsce kilka miesięcy po pojawieniu się na mapie Polski województwa pilskiego z miastem Stanisława Staszica jako jego stolicą. Państwową Szkołę Muzyczną II stopnia kreowało zarządzenie ministra kultury i sztuki dr Władysława Loranca z 14 października 1975 r., z mocą obowiązującą od 1 wrzenia 1975 r. w sprawie powołania szkół artystycznych II stopnia w Pile, Bydgoszczy, Słupsku i Siedlcach. Na mocy tego zarządzenia szkole II stopnia nadano również imię Fryderyka Chopina i połączono ją z placówką I stopnia w „Zespół Szkół Muzycznych”. Przygotowaniem do utworzenia szkoły mającej zapewnić województwu pilskiemu kadrę muzyczną ze średnim wykształceniem zawodowym było prowadzenie w roku szkolnym 1974/75 klasy absolwentów Państwowej Szkoły Muzycznej I stopnia. Kolejny kamień milowy na drodze do tego, czym Zespół Szkół Muzycznych może się poszczycić dziś, było oddanie do użytku w dniu 13 października 1978 roku kolejnego segmentu obecnego obiektu - o powierzchni 800 m. kw., z salą kameralną, klubem, biblioteką i innymi pomieszczeniami dydaktycznymi i administracyjnymi. W czerwcu 1979 roku Państwową Szkołę Muzyczną II stopnia opuszcza pierwszych 7 jej absolwentów, kandydatów do wyższych szkół muzycznych. Aby zarysować w pełni ukształtowany w Pile cykl kształcenia muzycznego dodajmy, że od 1971 roku istniało w budynku przy ul. Walki Młodych przedszkole muzyczne, które prowadziła Sabina Wojciechowska. Od zakończenia najważniejszych dla szkół przedsięwzięć organizacyjno-inwestycyjnych, uwaga dyrekcji i grona pedagogicznego mogła koncentrować się w pełni na pracy dydaktycznej i artystycznej. Rosła wciąż liczba dzieci, modzieży i pedagogów, niemal z roku na rok uczniowie wraz ze swymi nauczycielami odnosili sukcesy w międzywojewódzkich i ogólnopolskich przesłuchaniach muzycznych zdobywając nagrody i wyróżnienia.

W 1990 roku przeszedł na zasłużoną emeryturę, nie przerywając współpracy ze szkołą, jej twórca oraz wieloletni dyrektor - mgr Bernard Wojciechowski. Jego miejsce zajął, z wyboru grona pedagogicznego, ówczesny wicedyrektor, mgr Karol Urbanek, absolwent Akademii Muzycznej im. Ignacego Jana Paderewskiego w Poznaniu oraz Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Bydgoszczy, który kontynuuje dzieło swego poprzednika, współtworzy kolejne cenne sukcesy nauczycieli i uczniów pilskiej szkoły muzycznej.

Nie maleje zainteresowanie szkołą, jej sukcesami oraz sprawami codziennymi ze strony społeczności miasta Piły oraz pilskich mediów. Szkoła coraz pewniej umacnia swoją pozycję animatora życia muzycznego w grodzie Staszica i regionie.

Z inicjatywy dyrektora mgr Karola Urbanka zostały nawiązane kontakty ze szkołami muzycznymi w Możejkach (Litwa), w Cuxhaven oraz Hombergu (Niemcy). Na szczególną uwagę zasługują kontakty z Młodzieżową Szkołą Muzyczną w Cuxhaven. W 1998 roku przybyła do Piły z oficjalną wizytą delegacja blisko 50 uczniów i nauczycieli z tamtejszej szkoły. Owocem tego spotkania były dwa wspólne koncerty młodych muzyków z Piły i Cuxhaven w Pilskim Dom Kultury, podczas którego zaprezentowano operę dziecięcą "Brundibar". W listopadzie 1999 roku grupa 49 uczniów i 4 nauczycieli złożyła rewizytę w Cuxhaven. Wspólne próby zakończyły się wystawieniem musicalu „Scrooge”. Strona niemiecka, podobnie jak i polska pokazała wspaniałe przygotowanie organizacyjne. Kolejna wizyta grupy ponad 30 nauczycieli i uczniów w Cuxhaven w Niemczech w lipcu 2003 roku potwierdziła wszystkie korzyści płynące z tego rodzaju wymiany kulturalnej. Podobnie było w roku 2004, kiedy goszczono w Pile grupę niemiecką, a w ramach rewizyty, cztery tygodnie później, w lipcu, wyjechała grupa nauczycieli i uczniów pilskiej szkoły muzycznej do Hombergu.

W kwietniu 1999 roku miało miejsce w Zespole Szkół Muzycznych w Pile ważne wydarzenie. Staraniem dyrekcji szkoły udało się zgromadzić środki finansowe, dzięki którym możliwy stał się zakup fortepianu koncertowego „YAMAHA”. Godzi się wymienić mecenasów sztuki, dzięki którym zakup fortepianu mógł dojść do skutku: Gmina Piła, Centrum Edukacji Artystycznej w Warszawie, Philips Lighting Poland, Komitet Rodzicielski przy Zespole Szkół Muzycznych w Pile, Huta Szkła „UJŚCIE” S.A. w Ujściu, firma MAC, PEKAO S.A., oraz sponsorzy indywidualni: Jerzy Stanisz, Piotr Spek, Jerzy Pakuła, Edyta Ambroziak-Świtała i Paweł Misiórny.

Miarą rosnącej pozycji, jaką Zespół Szkół Muzycznych w Pile zyskał wśród podobnych szkół w kraju, jest powierzanie mu przez Ministerstwo Kultury i Centrum Edukacji Artystycznej w Warszawie roli gospodarza przeglądów i warsztatów muzycznych.

W 1991 i 1992 roku pilska szkoła była organizatorem „Makroregionalnych Przesłuchań Uczniów Klas Instrumentów Dętych Drewnianych”.

W latach 1993, 1994, 1995, 1997, 1999, 2001, 2003, 2005, 2007, 2009, 2012, 2014 oraz 2016 Zespół Szkół Muzycznych im. Fryderyka Chopina w Pile pod patronatem Centrum Edukacji Artystycznej w Warszawie zrealizował kolejnych trzynaście edycji „Ogólnopolskich Warsztatów Rytmiki”, cieszących się ogromną renomą i zainteresowaniem nauczycieli i uczniów Wydziałów Rytmiki szkół muzycznych II stopnia w całym kraju. Niech ilustracją popularności Ogólnopolskich Warsztatów Rytmicznych będzie łączna liczba uczestników nauczycieli i uczniów z 20 szkół muzycznych II stopnia z całej Polski uczestniczących w każdej edycji warsztatów: 180-200 osób.

W marcu 2003 roku Zespół Szkół Muzycznych w Pile został po raz pierwszy w historii szkoły gospodarzem „Regionalnych Przesłuchań Uczniów Klas Fortepianu Szkół Muzycznych I stopnia”, w których wzięło udział 53 uczestników z całej Wielkopolski.

W lutym 2004 roku w pilskiej szkole muzycznej odbyły się Makroregionalne Przesłuchania Uczniów Klas Fortepianu Szkół Muzycznych II Stopnia z czterech regionów. Bezpośredni organizatorzy, czyli Zespół Szkół Muzycznych w Pile zyskał, w ocenie Jury, najwyższe oceny. Organizatorem przesłuchań było Centrum Edukacji Artystycznej w Warszawie oraz Zespół Szkół Muzycznych im. Fryderyka Chopina w Pile.

Szkoła jest również od roku 2003, z inicjatywy dyrektora szkoły mgra Karola Urbanka, organizatorem obchodów Międzynarodowego Dnia Muzyki. Imprezy towarzyszące obchodom Międzynarodowego Dnia Muzyki adresowane są do mieszkańców miasta Piły i koncentrują się na prezentacjach dokonań środowisk artystycznych - od młodzieżowych po seniorskie. W ramach obchodów corocznie można wysłuchać „Koncertów Galowych Pilskich Chórów i Zespołów Wokalnych”, łącznie IX edycji (2011 r.), które odbywają się w kościele pw. św. Antoniego w Pile. Można wziąć aktywny udział w „Wielkopolskim Śpiewaniu” zainicjowanym przez prof. Stefana Stuligrosza, czy wysłuchać koncertów nauczycieli i uczniów pilskiej szkoły muzycznej.

Od roku 2004 dyrektor pilskiej szkoły muzycznej mgr Karol Urbanek, dzięki przychylności kolejnych proboszczów parafii pw. św. Antoniego w Pile organizuje „Koncerty Kolęd”, do udziału w których zaprasza chóry i zespoły wokalne działające w Pile, w tym chóry i zespoły wokalne funkcjonujące w pilskich szkołach muzycznych. Te działania skutkują wymianą doświadczeń oraz powiększaniem się ilości zespołów śpiewaczych w Pile. „Koncerty Kolęd”, czy „Koncerty Galowe Pilskich Chórów i Zespołów Wokalnych” stanowią dla tego rozśpiewanego środowiska - nieżalenie od poziomu wykonawczego i wieku wykonawców - znakomity bodziec do dalszej aktywnej działalności, a często jedyną okazją, aby publicznie wystąpić.

W styczniu 2005 roku Zespół Szkół Muzycznych w Pile podczas obchodów Jubileuszu 35-lecia otrzymał imię patrona - Fryderyka Chopina. Odtąd pełna nazwa pilskiej szkoły muzycznej brzmi:

Zespół Szkół Muzycznych im. Fryderyka Chopina w Pile

Na początku 2005 roku Zespołowi Szkół Muzycznych im. Fryderyka Chopina w Pile przyznano dwa spektakularne wyróżnienia:

28 stycznia 2005 roku podczas uroczystości z udziałem posłów i senatorów Ziemi Pilskiej, władz Powiatu Pilskiego i miasta Piły, przyznano Zespołowi Szkół Muzycznych im. Fryderyka Chopina w Pile Tytuł Honorowy LIDERA SUKCESU „(...) za wybitny wkład w kulturalny i społeczny rozwój oraz promocję Powiatu Pilskiego w 2004 roku (...)”.

19 lutego 2005 roku podczas uroczystości w Auli Uniwersyteckiej w Poznaniu Zespół Szkół Muzycznych im. Fryderyka Chopina w Pile otrzymała Certyfikat HIT ' 2004 „(...) za kulturotwórcze promieniowanie na społeczność północnej Wielkopolski, Piły oraz osiągnięcia edukacyjne i artystyczne (...)”, z wpisem do rejestru pod numerem 28/C/Wlkp./2004.

W marcu 2006 roku po raz kolejny Zespół Szkół Muzycznych im. Fryderyka Chopina w Pile był gospodarzem „Makroregionalnych Przesłuchań Uczniów Klas Fortepianu Szkół Muzycznych II Stopnia” z trzech regionów: wielkopolskiego, małopolskiego i dolnośląskiego. Organizatorem przesłuchań było Centrum Edukacji Artystycznej w Warszawie oraz pilska szkoła muzyczna.

W dniach 3-4 marca 2008 roku odbyły się w Pile po raz kolejny „Makroregionalne Przesłuchania Uczniów Klas Fortepianu Szkół Muzycznych II Stopnia”. Wzięło w nich udział 56 uczniów z 18 szkół województw: Dolnośląskiego, Lubuskiego oraz Wielkopolskiego. Organizatorem przesłuchań było Centrum Edukacji Artystycznej w Warszawie. Zespołowi Szkół Muzycznych im. Fryderyka Chopina w Pile już po raz trzeci powierzono organizację tak wielkiej i ważnej imprezy. To dla pilskiej szkoły muzycznej wielki zaszczyt i wielka odpowiedzialność. W ocenie jurorów, nauczycieli i uczniów biorących udział w imprezie organizacja przesłuchań była przygotowana i zrealizowana wzorowo.

28 stycznia 2011 roku Zespół Szkół Muzycznych im. Fryderyka Chopina w Pile był gospodarzem „Makroregionalnych Przesłuchań Zespołów Kameralnych Instrumentów Dętych szkół muzycznych II stopnia”. Organizatorem przesłuchań było Centrum Edukacji Artystycznej w Warszawie, a wzięło w nich udział 8 zespołów kameralnych z 5 szkół muzycznych z Poznania, Leszna, Zielonej Góry i Konina.

W dniach19-20 stycznia 2017 roku w Zespole Szkół Muzycznych im. Fryderyka Chopina w Pile odbyły się „Regionalne przesłuchania Centrum Edukacji Artystycznej Uczniów Klas Wiolonczeli i Kontrabasu Szkół Muzycznych I stopnia”. W przesłuchaniach wzięło udział 39 uczniów z 20 szkół muzycznych Regionu Wielkopolskiego. Organizatorem obowiązkowych przesłuchań obejmujących swoim zasięgiem województwo wielkopolskie było Centrum Edukacji Artystycznej.

Nauczyciele Zespołu Szkół Muzycznych im. Fryderyka Chopina w Pile uzyskują kolejne stopnie awansu zawodowego:

- nauczyciela dyplomowanego: mgr Karol Urbanek, mgr Grażyna Kędziora, mgr Urszula Jaworska, mgr Jolanta Reszelska, mgr Janina Kopalak-Lis, mgr Aldona Odyniec, mgr Dorota Augustyniak, mgr Antonina Barbara Nowaczyk, mgr Urszula Klimczak-Skrzypczak, mgr Małgorzata Śmigielska, mgr Andrzej Czaja, mgr Joanna Kościelniak, mgr Mariola Pietrołaj-Klementowska, mgr Violetta Dekarli-Jeziorowska, mgr Dariusz Śmigielski, mgr Kamila Wiśniewska-Czaja, mgr Artur Lachowski, mgr Tomasz Bartecki, mgr Monika Wojciechowska-Krupka, mgr Andrzej Gębala, mgr Tomasz Piłat, dr Kamila Kułakowska, dr Marlena Winnicka.

nauczyciela mianowanego: mgr Małgorzata Kurpisz, mgr Paulina Morawska, mgr Beata Albanowska, mgr Alina Solak, mgr Agnieszka Jerszyńska, mgr Emilia Pankowiak, dr Michał Ciesielski, mgr Filip Maciborski.

Warto dodać, że w roku szkolnym 2012/2013 dwoje nauczycieli Zespołu Szkół Muzycznych im. Fryderyka Chopina w Pile: dr Kamila Kułakowska i dr Michał Ciesielski obronili prace doktorskie i jako pierwsi pedagodzy pilskiej szkoły mogą poszczycić się posiadaniem tytułu doktora. Obecnie (2015/2016 r.) w pilskiej szkole muzycznej pracuje troje nauczycieli posiadających tytuł doktora.

Zespół Szkół Muzycznych im. Fryderyka Chopina w Pile „pod batutą” mgra Karola Urbanka kształci 253 uczniów: 182 uczniów w Państwowej Szkole Muzycznej I stopnia im. Fryderyka Chopina i 71 uczniów w Państwowej Szkole Muzycznej II stopnia im. Fryderyka Chopina, których edukacją muzyczną zajmuje się 48 nauczycieli (rok szkolny 2016/2017).

Obie szkoły opuściło dotychczas 1084 absolwentów: 852 w Państwowej Szkole Muzycznej I stopnia im. Fryderyka Chopina w Pile i 244 w Państwowej Szkole Muzycznej II stopnia im. Fryderyka Chopina w Pile (2016 roku).

Wicedyrektorami szkół muzycznych byli kolejno: mgr Zdzisław Brzyszko, mgr Zbigniew Guzowski, mgr Karol Urbanek, mgr Danuta Kotowska.

W ciągu ostatnich lat pilska szkoła muzyczna, przy hojnym wsparciu władz samorządowych i mecenasów sztuki, była organizatorem wielu recitali i koncertów w wykonaniu tak znakomitych artystów jak: prof. Viera Nossina (Rosja), Maurizio Barboro (Włochy), Adrian Sylvin Mackiewicz (USA), prof. Krzysztof Jabłoński, Waldemar Malicki, prof. Małgorzata Komorowska, prof. Jadwiga Kotnowska, prof. Tomasz Strahl, prof. Bartosz Bryła, prof. Andrzej Tatarski, prof. Monika Sikorska-Wojtacha, prof. Waldemar Wojtal, zespół wokalny „Afabre concinui”, duet GLASS DUO”.

Ponadto w szkolnej auli koncertowały takie m.in. sławy, jak: Piotr Paleczny, Tadeusz Kerner, Lidia Grychtołówna, Regina Smendzianka, Józef Stompel, trio Wiłkomirskich, „Chopin Duo”, Barbara Hesse-Bukowska, Kaja Danczowska, Collegium Musicum z Bonn, Orkiestra Kameralna PRiTV w Poznaniu pod batutą Agnieszki Duczmal, renomowane chóry krajowe i zagraniczne oraz uczestnicy kolejnych edycji Międzynarodowego Konkursu Chopinowskiego.